Pneumokoki a grypa

Zakażenia pneumokokowe – powikłania pogrypowe

Zagrożenie ze strony pneumokoków zwiększa się w okresach częstszej zapadalności na grypę, ponieważ infekcje wirusowe sprzyjają wtórnym zakażeniom bakteryjnym o ciężkim przebiegu.¹ Podczas każdej pandemii grypy w XX wieku to właśnie powikłania pogrypowe wywołane przez pneumokoki stanowiły najczęstszą przyczynę zgonów.² Zwiększoną liczbę zakażeń pneumokokowych obserwujemy również w przypadku zwykłej, sezonowej grypy. Wynika to z osłabienia infekcją grypową organizmu, który nie jest w stanie się bronić przed bakteriami znajdującymi się w otoczeniu bądź tymi, których jest nosicielem. Szczególnie narażone na powikłania i ciężki przebieg choroby pneumokokowej są te osoby, których układ odpornościowy jest dodatkowo osłabiony ze względu na wiek, bądź współistniejące choroby przewlekłe.

Korzyści z jednoczasowego szczepienia przeciw grypie i pneumokokom

• Szczepienia przeciw pneumokokom mogą zapobiegać wtórnym zakażeniom bakteryjnym, które są jednym z najczęstszych powikłań pogrypowych. Zasadność takich szczepień jest szczególna w sytuacji, gdy szczepienie przeciwko grypie nie jest możliwe (np. szczepionki nie są dostępne).
• Szczepionka polisacharydowa przeciw pneumokokom dla dorosłych może być podawana jednoczasowo ze szczepionką przeciw grypie.
• Wyniki badań klinicznych pokazują, że jednoczasowe szczepienie przeciw grypie i pneumokokom daje dodatkowe korzyści. Najważniejszą z nich jest znaczący wzrost skuteczności tych szczepień w zmniejszeniu ryzyka hospitalizacji z powodu zapalenia płuc,jak też obniżenie zagrożenia śmiercią³. W grupie osób w podeszłym wieku, chorych na przewlekłe choroby płuc ryzyko śmierci w wyniku jednoczasowego zaszczepienia może zmniejszyć się nawet o 81%.³
• Szczepienia zarówno przeciw pneumokokom, jak i grypie, zaleca Główny Inspektor Sanitarny (GIS), jak również inne instytucje zdrowia publicznego w większości krajów europejskich⁴.
  
  

Zalecenia na czas pandemii grypy A/H1N1v

• W obecnej sytuacji pandemii grypy A/H1N1v rośnie ryzyko wystąpienia groźnych powikłań pogrypowych.
• Dlatego amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) zaleca w okresie pandemii grypy szczepienie przeciw pneumokokom wszystkim osobom z grup ryzyka. Podczas epidemii grypy, szczepienia te uważane są za skuteczną profilaktykę zakażeń pneumokokowych, a także metodę zmniejszenia liczby zachorowań i przypadków śmiertelnych.⁵
• Szczególnie istotne jest, aby przeciw pneumokokom zaszczepiły się osoby chore przewlekle poniżej 65. roku życia, bowiem wśród ciężkich i śmiertelnych przypadków grypy A/H1N1v znalazły się właśnie osoby z tej grupy. Pacjenci ci rzadko też poddają się szczepieniu przeciwko grypie, co dodatkowo zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania i groźnych powikłań.⁷

¹ Kozioł-Montewka M., Informator Lekarski, 2008, 9:6-10.
² http://www.cdc.gov/h1n1flu/vaccination/provider/provider_pneumococcal.htm
³ Nichol KL., Vaccine, 1999; 17(suppl 1): S91-3.
⁴ Komunikat GIS z dnia 1.04 2009; Pebody. Pneumococcal vaccination policy in Europe. Eurosurveillance 2005;10(9):174-8. National recommendations 2005.
⁵ Interim guidance for use of 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine during novel influenza A (H1N1) outbreak. CDC. Available at URL http://www.cdc.gov/h1n1flu/guidance/ppsv_h1n1.htm. Accessed June 9, 2009.